Begrippenlijst

Korte definities van bouwkundige termen die in artikelen op DakkapelWiki voorkomen. Per begrip wordt waar mogelijk doorgelinkt naar een uitgebreid artikel in de bijbehorende categorie.

B

Bbl: Besluit bouwwerken leefomgeving — onderdeel van de Omgevingswet dat sinds 1 januari 2024 het Bouwbesluit 2012 vervangt en de technische eisen voor bouwwerken bevat.
Bitumen: Dakbedekking op basis van geïmpregneerde rollen, in twee lagen (onderlaag en toplaag) aangebracht met warme of koude verwerking, geschikt voor platte daken van dakkapellen.
Boeiboord: Verticaal afwerkpaneel langs de dakrand van een dakkapel of plat dak, dat de constructie en dakbedekking aan het zicht onttrekt en beschermt tegen weersinvloeden.
Bouwbesluit: Verzameling landelijke minimumeisen voor bouwwerken op het gebied van veiligheid, gezondheid, bruikbaarheid, energiezuinigheid en milieu — sinds 2024 opgevolgd door het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).

C

Casco dakkapel: Dakkapel die als ruwbouwconstructie wordt geleverd, waterdicht en geïsoleerd, maar zonder binnenafwerking en installaties.
Condensvorming: Het neerslaan van waterdamp uit lucht op een oppervlak waarvan de temperatuur onder het dauwpunt ligt.

D

Dakbeschot: Plaatmateriaal of houten delen die op de sporen of gordingen liggen en de ondergrond vormen voor isolatie en dakbedekking.
Dakhelling: Hellingshoek van een schuin dakvlak ten opzichte van de horizontaal, uitgedrukt in graden — bepaalt onder andere de keuze van dakbedekking.
Dakkapel: Uitbouw in een schuin dakvlak waarmee extra stahoogte, daglicht en bruikbare ruimte op een zolderverdieping wordt gecreëerd.
Dakopbouw: Verhoging van (een deel van) het dak waarbij een nieuwe verdieping of stahoogte ontstaat, vaak in combinatie met nokverhoging.
Dakraam: In het dakvlak geplaatst raam dat geen uitbouw vormt en dus geen extra stahoogte oplevert, in tegenstelling tot een dakkapel.
Daktrim: Aluminium of kunststof randprofiel dat de dakbedekking aan de rand van een plat dakje afsluit en waterdicht maakt.
Dampopen folie: Folie aan de koude zijde van een dakconstructie die waterdamp doorlaat, maar regen en wind tegenhoudt.
Dampremmende folie: Folie aan de warme zijde van de constructie die de hoeveelheid waterdamp die in de isolatie kan dringen sterk beperkt.

E

EPDM: Synthetische rubberen dakbedekking (ethyleen-propyleen-dieenmonomeer) die als één geheel op platte daken wordt aangebracht.

G

Gordingendak: Dakconstructie waarbij gordingen — horizontale liggers tussen spanten of bouwmuren — de hoofddraagrichting vormen.

H

Houtskeletbouw: Bouwsysteem waarbij wanden, vloeren en dak uit een gesloten regelwerk van hout zijn opgebouwd, gevuld met isolatie.
HR++ glas: Hoogrendementsglas met een dunne metaalcoating en gasvulling tussen twee ruiten; standaard voor nieuwe kozijnen in dakkapellen.
HR+++ glas: Drievoudig isolatieglas met twee spouwen, lage U-waarde en hoge thermische prestatie, geschikt bij hoge isolatie-eisen.

K

Kierdichting: Het luchtdicht maken van naden en aansluitingen in de bouwschil om tocht, energieverlies en condensrisico te beperken.
Koudebrug: Plek in de bouwschil waar de isolatie wordt onderbroken of verzwakt en waarlangs verhoudingsgewijs veel warmte verloren gaat.

L

Loodslab: Strook van bladlood die de aansluiting tussen dakkapel en omliggende dakbedekking waterdicht afwerkt.

M

Muurplaat: Houten balk op de bovenzijde van een dragende muur waarop dakspanten of sporen rusten.

N

Nok: Hoogste, horizontale lijn van een schuin dak waar twee dakvlakken samenkomen.
Nokverhoging: Bouwkundige ingreep waarbij de nok van een schuin dak wordt verhoogd om extra stahoogte op de zolderverdieping te creëren.

O

Omgevingsplan: Gemeentelijk plan onder de Omgevingswet dat regels stelt voor de fysieke leefomgeving — opvolger van het bestemmingsplan.
Omgevingsvergunning: Bouwvergunning onder de Omgevingswet voor activiteiten die het bouwen, slopen of wijzigen van bouwwerken betreffen.
Omgevingswet: Nederlandse wet (in werking sinds 1 januari 2024) die 26 wetten over de fysieke leefomgeving bundelt, waaronder bouwen, ruimtelijke ordening en milieu.

P

Prefab dakkapel: Dakkapel die in de fabriek volledig wordt gefabriceerd en in één geheel op het bestaande dakvlak wordt geplaatst.

R

Raveel: Constructief onderdeel dat een opening in een vloer- of dakveld omzoomt en de onderbroken liggers opvangt.
Rc-waarde: Warmteweerstand van een constructie, uitgedrukt in m²K/W. Hoe hoger de Rc-waarde, hoe beter de thermische isolatie.

S

Slaper: Langshout dat op de bestaande dakconstructie wordt geplaatst om de dakkapel op te dragen en de belasting te spreiden.
Spant: Dragend driehoekig constructiedeel van een schuine kap, opgebouwd uit benen, trekstang en eventueel makelaar.
Sporenkap: Dakconstructie waarbij sporen direct van muurplaat naar nok lopen, zonder dragende gordingen.
Stahoogte: Verticale ruimte in een zolder of dakkapel waarin een persoon rechtop kan staan — meestal vanaf circa 1,90 m bruikbaar.

T

Tochtprofiel: Elastisch profiel in een kozijn dat bij sluiten een luchtdichte aansluiting maakt tussen draaiend deel en kozijnstijl.
Traditionele dakkapel: Dakkapel die ter plekke wordt opgebouwd, vaak met houten timmerwerk en afwerking op locatie.
Trekstang: Horizontaal element in een spant dat de horizontale spatkrachten van de spantbenen opneemt.

U

U-waarde: Warmtedoorgangscoëfficiënt van een bouwdeel, uitgedrukt in W/m²K. Hoe lager, hoe minder warmte door het bouwdeel verloren gaat.

V

Ventilatierooster: Voorziening in kozijn of gevel die gecontroleerde toevoer van verse lucht mogelijk maakt zonder dat een raam open hoeft.
Vergunningsvrij bouwen: Bouwen of verbouwen zonder omgevingsvergunning, mits aan strikte voorwaarden uit landelijke regelgeving wordt voldaan.
Verlegde nok: Variant op een nokverhoging waarbij de nok in horizontale richting wordt verplaatst naar een hoger gelegen punt.
Voorerfgebied: Deel van een perceel dat aan de openbare weg grenst en vóór de voorgevelrooilijn ligt; hier gelden strengere regels voor vergunningsvrij bouwen.

W

Welstand: Beoordeling of een bouwplan voldoet aan redelijke eisen van welstand, vastgelegd in een gemeentelijke welstandsnota.

Z

Zetwerk: Op maat geplooide aluminium of zinken plaatdelen voor randafwerking, daktrim en aansluitingen van dakkapellen.
Zijwang: Verticaal zijvlak van een dakkapel dat de overgang vormt tussen het dakkapeldakje en het bestaande hellende dakvlak.
Zinken dakbedekking: Dakbedekking van zinken banen, vaak met staande felsen, met een lange levensduur en kenmerkende uitstraling.
Zolderverbouwing: Verbouwing waarbij een onbenutte zolder geschikt wordt gemaakt als woonruimte, vaak met isolatie, dakraam of dakkapel en afwerking.

Zie ook: alfabetische index of alle categorieën.